Ik zal het niet ontkennen: het klimaat verandert en ik ben medeplichtig. In mijn dagelijkse werkzaamheden voor RSM Positive Change Initiative houd ik mij bezig met de UN Sustainable Development Goals, een raamwerk om duurzaamheid te begrijpen, groen én sociaal. Je zou kunnen stellen dat ik wel iets wist over klimaatverandering, mijn aandeel daarin en de onmiskenbare gevolgen ervan. Toch had ik niet kunnen weten dat mijn goede moed bij de Climate Reality Leadership Training als sneeuw voor de zon zou verdwijnen…

Al Gore

Aangetrokken door de aanwezigheid van Al Gore, gestuurd door professionele relevantie of geleid door persoonlijke overtuiging kwam de wereld samen in Berlijn. Ruim 700 geselecteerden kandidaten namen deel aan het zorgvuldig samengestelde trainingsprogramma bestaande uit presentaties, lezingen, paneldiscussies en workshops. Het programma werd aan elkaar geweven door niemand minder dan Al Gore, die in zijn drie uur durende magnum opus uitvoerig uitweidde over klimaatverandering. Naarmate zijn presentatie vorderde en de weg vrijmaakte voor beeldmateriaal van de gevolgen van klimaatverandering, viel het publiek stil. In één van de warmste Duitse zomermaanden ooit gemeten, drong een misplaatst koufront de donkere zaal binnen.

Gevolgen van klimaatverandering

Het getoonde fotomateriaal van opgedroogde meren, bosbranden, smeltende ijskappen, overstromingen en orkanen was in feite niets nieuws onder de zon. De minder visueel prikkelende, maar niet minder verontrustende beelden van de indirecte gevolgen van klimaatverandering waren dat wel. Resistente allergieën, extreme luchtvervuiling, oprukkende infectieziektes, de instabiliteit van ons voedselketen en ook de verwachtte, grootschalige migratiestromen zijn gevolgen van temperatuursveranderingen. De oneindige stroom aan beeldmateriaal dat elkaar in hoog tempo opvolgde, maakte in zijn belachelijke omvang iets duidelijk: de gevolgen van klimaatverandering zijn alomvattend, voltrekken zich continu en zullen in de toekomst in omvang en frequentie toenemen.

Verzet tegen doemscenario

In de ijzig koude zaal maakte mijn enthousiasme ruimte voor paniek en schaamte. Hoe heeft het zover kunnen komen? Toch werd mij ondanks de apocalyptische beeldenstroom iets duidelijk: duizenden getrainde ‘Climate Reality Leaders’ en nog meer klimaatactivisten over de hele wereld weigeren zich neer te leggen bij dit doemscenario, door zich te verzetten met alles wat binnen hun eigen bereik ligt.

Complex maar niet onmogelijk

Als tegenwicht voor het mistroostige toekomstbeeld zijn hoop, verbinding en samenwerking de enige alternatieven. Het probleem van klimaatverandering is, dat het net als andere complexe uitdagingen, raakt aan meerdere waarheden en realiteiten. Het erkennen van klimaatverandering en daarmee het erkennen van mensen die hier anders over denken, is iets dat binnen ieders bereik ligt. Dat de Climate Reality Leadership Training oorspronkelijk was geboren uit de noodzaak om klimaatontkenning tegen te gaan is verontrustend, maar niet onoverkomelijk. Het kritisch bekijken van ons eigen aandeel in klimaatverandering is confronterend, maar niet ondoenlijk. Het komen tot oplossingen is complex, maar niet onmogelijk. Ik moedig je aan om, zoals alleen in het Duits zo treffend kan worden gezegd, über den eigenen Schatten zu springen. Je zult versteld staan.