Wat krijg je als je vijftien LDE-trainees op bezoek laat gaan bij drie van de in totaal elf aanwezige universiteiten in Kopenhagen? Een groep enthousiaste mensen die zich drie dagen lang verwonderen en laten inspireren door de Deense gang van zaken, om terug in Nederland weer vol frisse ideeën aan de slag te gaan.

Door een commissie van acht trainees sterk was een vol, maar interessant programma in elkaar gedraaid. We bezochten in drie dagen tijd drie verschillende universiteiten die enigszins vergelijkbaar zijn met de drie LDE-universiteiten: Copenhagen Business School (CBS), Danmark Tekniske Universitet (DTU) en Københavns Universitet (KU). Het zelfbedachte thema van de trip was samenwerking in de universitaire wereld en het doel was het uitwisselen van best practices over en weer.

 Wat minder overheid graag (en wat meer bedrijfsleven)

Eenmaal aangekomen in Kopenhagen bleek uit de presentaties die we kregen op de drie universiteiten dat er veel aandacht is voor samenwerking. Wat opviel was dat er veel gesproken werd over samenwerking met het bedrijfsleven in het kader van onderzoek en onderwijs. Tijdens een rondleiding over de campus van het CBS wordt deze samenwerking goed zichtbaar. Zo zijn er verscheidene collegezalen vernoemd naar grote internationale bedrijven en onlangs is er zelfs een gebouw geopend dat vernoemd is naar een groot Deens transportbedrijf. Iets wat in Nederland vooralsnog ondenkbaar is.

Op de DTU is de aanwezigheid van het bedrijfsleven iets minder zichtbaar aanwezig, maar deze universiteit heeft vanaf het moment van oprichting als missie “creating value for the benefit of society” gehad. Academici werken hier aan onderzoek en/of onderwijs, maar daarnaast kunnen ze ook ingezet worden als adviseurs voor organisaties. Deze adviesfunctie kan er zelfs voor zorgen dat je als academicus nauwelijks tijd hoeft te besteden aan onderwijs. Tot slot wordt het teruggeven aan de maatschappij op de universiteit gestimuleerd door het Skylab. Hier krijgen studenten de kans om te ontmoeten en ideeën verder te ontwikkelen. Hiervoor zijn allerlei verschillende ruimtes ingericht, maar de mooiste vond ik toch wel de werkruimtes waar iedereen kosteloos prototypes in elkaar mag zetten: één
grote speeltuin!

Op de KU is er pas sinds een aantal jaar meer aandacht voor valorisatie, maar ook daar wordt er trots verteld over de pas uitgezette strategie. Wanneer we hier een vraag over stellen, wordt duidelijk dat men op de Deense universiteiten een beetje moe wordt van alle controlemechanismen opgelegd door de overheid. Daarbovenop wordt de geldkraan richting universiteiten elk jaar een beetje dichtgedraaid. Universiteiten zullen dus wel op zoek moéten naar andere manieren om zichzelf te financieren.

 Droomsamenwerking tussen universiteiten in Kopenhagen?

Toch is er ook wel degelijk aandacht voor samenwerking met andere universiteiten. Iedere universiteit heeft zo zijn eigen samenwerkingsverbanden op gebied van onderwijs en onderzoek. Net als Nederland is Denemarken een relatief klein land, wat de waarde van (internationale) samenwerkingsverbanden extra groot maakt.

Als heuse LDE-ambassadeurs stelden we ook op elke universiteit de vraag of een samenwerkingsverband denkbaar is tussen de drie door ons bezochte universiteiten in Kopenhagen. Het Centre for Science and Technology Studies had speciaal voor deze gelegenheid een overzicht gemaakt van de publicaties van de drie universiteiten. Hierop is te zien dat de universiteiten behoorlijk complementair aan elkaar zijn wat betreft onderzoeksgebieden. Hoe hier precies over gedacht wordt dat werd ons niet helemaal duidelijk. We kregen overal te horen dat het tot noch toe alleen “op hoger managementniveau” wordt besproken. Al verzekerde de KU ons hiervan: “Universities in Copenhagen collaborate more with each other than they compete”.

Naast de samenwerking met andere universiteiten heeft de KU een programma bedacht om de interfacultaire samenwerking te stimuleren. Hoewel de faculteiten als een soort eilanden door heel Kopenhagen verspreid gelegen zijn, slagen ze er dankzij dit programma in om relatief veel samen te werken. Behalve dat dit onderzoek en onderwijs ten goede komt, is het indirect ook gunstig voor externe samenwerkingsverbanden. Zelf verwoordden ze dit als volgt: “Als je namelijk de cultuur van samenwerking binnen de universiteit op orde hebt, dan is het ook makkelijker om naar buiten toe samen te werken.”

Tijd voor Deense hyggeLDE trainees in Kopenhagen

Behalve het inhoudelijke programma, was er óók nog tijd over om Kopenhagen te verkennen en de nodige Deense taartjes uit te proberen. Verder was de trip bij uitstek geschikt om onze onderlinge samenwerking een boost te geven. De ontbijtjes ’s ochtends vroeg, het napraten op de hotelkamers en natuurlijk de Mikkeller biertjes (met dank aan onze eigen local Rikke) hielpen hier vanzelfsprekend aan mee. Kopenhagen, LDE en reiscommissie: Mange Tak!